Lubomir (904 m n.p.m.) to szczyt z naprawdę nietuzinkowym charakterem. Czerwony szlak z Przełęczy Jaworzyce uchodzi za najkrótsze i najłatwiejsze podejście, a sama góra należy do Korony Gór Polski (jako najwyższy szczyt Beskidu Makowskiego). Co więcej, na samym wierzchołku, w środku lasu, czeka jedyne tego typu miejsce w Polsce – Obserwatorium Astronomiczne im. Tadeusza Banachiewicza, które można zwiedzać.
Nasze wrażenia, czyli dlaczego Lubomir to nietypowy szczyt
Szczerze? Wchodząc na Lubomir mieliśmy mieszane uczucia. Z jednej strony – Korona Gór Polski, więc warto, ale z drugiej strony „904 metry, zalesiony szczyt, bez panoramy” brzmiało dość mdło. Zaskoczyła nas zupełnie inna rzecz – klimat tego miejsca.
Czerwony szlak z Przełęczy Jaworzyce zaczyna się asfaltową drogą, przez przysiółek Parylówka. Mijasz kilka domów, gdzieś szczeka pies, w oddali pieje kogut – nic tu nie zapowiada „prawdziwych” gór. A potem asfalt znika, las gęstnieje, a Ty zaczynasz wchodzić coraz wyżej szutrową, a potem kamienistą ścieżką. Po niespełna godzinie wychodzisz na polanę i widzisz białą kopułę obserwatorium między drzewami. To jeden z najbardziej zaskakujących widoków w polskich Beskidach – architektura, której zupełnie nie spodziewasz się znaleźć w środku lasu.
Ta niepozorna góra ma za sobą ponad sto lat astronomicznej historii. Pierwsza polska kometa odkryta z ziemi w 1925 roku? Właśnie stąd.
Sam szczyt? Tak, jest zalesiony i panoramy z niego nie ma. Ale gdy stoisz pod kopułą obserwatorium, oglądasz fundamenty przedwojennej stacji spalonej w 1944 roku i myślisz o tym, że za chwilę możesz wejść do środka i zobaczyć teleskop – to robi większe wrażenie niż niejedna „wyższa” góra w Koronie.
Szlak na Lubomir z Przełęczy Jaworzyce w pigułce
- Punkt startowy: Przełęcz Jaworzyce (parking przy szlaku, ok. 1 km wyżej)
- Punkt końcowy: szczyt Lubomir (904 m n.p.m.) z obserwatorium astronomicznym
- Czas przejścia: ok. 1 h w jedną stronę, 2 h w obie (z postojem)
- Długość trasy: ok. 6,1 km tam i z powrotem
- Suma podejść: ok. 340 m
- Wysokość szczytu: 904 m n.p.m.
- Poziom trudności: łatwy
- Kolor szlaku: czerwony (Mały Szlak Beskidzki)
- Atrakcje na szlaku: ścieżka dydaktyczna „Wielcy astronomowie”, obserwatorium na szczycie, drewniana wieża obserwacyjna
Kluczowa wskazówka: Jeśli planujesz zwiedzać obserwatorium, koniecznie sprawdź godziny otwarcia na oficjalnej stronie (obserwatorium.weglowka.pl). Placówka nie jest czynna codziennie, a wejście dla turystów indywidualnych ma określone terminy. Bez tej kalkulacji wycieczka może się skończyć na zewnątrz zamkniętego budynku.
Lubomir – jak dojechać i gdzie zaparkować na Przełęczy Jaworzyce?
Przełęcz Jaworzyce leży na granicy miejscowości Kobielnik i Węglówka, w gminie Wiśniowa, ok. 50 km na południe od Krakowa. Co więcej, to jedna z najbardziej dostępnych „koronowych” gór w Małopolsce.
Samochodem
Z Krakowa kierujemy się Zakopianką (DK7), w Pcimiu skręcamy w lewo na drogę nr 968 w stronę Lubnia i Mszany Dolnej, a w Wiśniowej w lewo na Węglówkę i dalej na Kobielnik – aż do Przełęczy Jaworzyce. Dojazd zajmie ok. 1 godziny z Krakowa, ok. 1,5 h z Tarnowa, ok. 2 h z Katowic.
Lubomir – gdzie zaparkować?
Masz kilka opcji parkowania – i bardzo polecamy nie zostawiać auta na samej przełęczy:
- Parking przy szlaku (rekomendowany) – ok. 1 km powyżej Przełęczy Jaworzyce. Skręcasz w wąską asfaltową drogę z drogowskazem „Gościniec pod Lubomirem”. Duży, w miarę nowy parking, zadaszona wiata, początek ścieżki dydaktycznej. Skraca trasę o ok. 2 km w obie strony.
- Sama Przełęcz Jaworzyce – kilka miejsc wzdłuż drogi, ale w sezonie zwykle zajęte. Stąd masz pełną wersję szlaku.
Obserwatorium Astronomiczne im. Tadeusza Banachiewicza – co musisz wiedzieć
To bez wątpienia największa atrakcja całego szlaku. Współczesny budynek z dwoma automatycznymi kopułami (3 m i 5 m średnicy) został otwarty w 2007 roku w miejscu przedwojennej stacji obserwacyjnej z 1922 roku, spalonej przez Niemców w 1944 roku.
Co możesz tu zobaczyć?
- Zwiedzanie obiektu – prezentacja historii obserwatorium, projekcja filmowa, oglądanie teleskopów (przy dobrej pogodzie z obserwacją Słońca).
- Wieczorne pokazy nieba – organizowane od marca do listopada, dwa razy w miesiącu, w soboty w okolicach nowiu i pierwszej kwadry Księżyca. W lipcu i sierpniu dodatkowo w każdy piątek (poza dniami pełni).
- Pieczątka do Korony Gór Polski – do zdobycia na miejscu (a także w pobliskim Schronisku PTTK na Kudłaczach).
Praktyczne informacje
- Godziny otwarcia: zmienne, zależne od sezonu. Najlepiej weryfikować tutaj.
- Bilety: wstęp jest płatny 20 zł – normalny, 10 zł – ulgowy, aktualny cennik podany jest na oficjalnej stronie obserwatorium.
- Limity osób: zwiedzanie dzienne ok 30 osób.
Opis trasy – czerwony szlak na Lubomir krok po kroku
Czerwony szlak z Przełęczy Jaworzyce to spokojna, dobrze oznakowana trasa, którą można podzielić na trzy wyraźnie różne odcinki.
Etap 1: Przełęcz Jaworzyce → parking i Gościniec pod Lubomirem (ok. 1 km)
Pierwszy odcinek to asfaltowa droga prowadząca przez przysiółek Parylówka, należący do Węglówki. Mijasz kilka domów, po lewej stronie otwierają się ładne panoramy na południe (przy dobrej pogodzie widać Beskid Wyspowy). To tutaj stoi pierwsza tablica ścieżki dydaktycznej. Jeśli zaparkowałeś na górnym parkingu – w tym miejscu zaczynasz wędrówkę.
Etap 2: Parking → leśne podejście (ok. 1 km)
Za Gościńcem pod Lubomirem asfalt kończy się i zaczyna się typowy beskidzki szlak. Szeroka, szutrowa droga wcina się w las. Podejście robi się odczuwalne, ale nigdy nie jest stromo. Las mieszany – buki, jodły, świerki – dający przyjemny cień nawet w upalne dni.
Etap 3: Końcowy odcinek → szczyt Lubomira (ok. 200 m)
Ostatni fragment to kamienista górska droga, która po deszczu lub zimą może być śliska. W rezultacie po niej wyłaniasz się na niewielką polanę szczytową, gdzie czeka: biały budynek Obserwatorium Astronomicznego z charakterystyczną kopułą, tabliczki szczytowe z napisem „Lubomir 904 m n.p.m.”, drewniana wieża obserwacyjna (warto wejść – stąd jest dobry rzut oka na okolicę), pozostałości przedwojennej stacji astronomicznej (betonowe schody, podmurówka), ławki i miejsce na piknik.
Ciekawostka – Lubomir, Łysina i spór geograficzny
Lubomir do 1932 roku nazywał się Łysina. Zmiana nazwy nastąpiła w hołdzie księciu Kazimierzowi Lubomirskiemu, który w 1922 roku ofiarował 10 hektarów lasu i domek myśliwski pod budowę obserwatorium. Co ciekawe, nazwa „Łysina” nie zniknęła – przeszła na sąsiedni, niższy szczyt (891 m n.p.m.), do którego z Lubomira dojdziesz czerwonym szlakiem w ok. 30 minut.
I jeszcze jedna sprzeczność, którą warto znać: Lubomir formalnie należy do Beskidu Wyspowego, ale w klasyfikacji Korony Gór Polski figuruje jako najwyższy szczyt Beskidu Makowskiego. To jeden z najbardziej spornych geograficznie szczytów w Polsce.
Lubomir – najczęstsze pytania (FAQ)
Ok. 1 godzinę w jedną stronę z samej przełęczy, ok. 50 minut z górnego parkingu przy szlaku. W obie strony z postojem na szczycie planuj 2 godziny.
Tak, Lubomir (904 m n.p.m.) jest jednym z 28 szczytów Korony Gór Polski jako najwyższy szczyt Beskidu Makowskiego (mimo że formalnie geograficznie leży w Beskidzie Wyspowym).
Nie, trasa jest sklasyfikowana jako łatwa. To jedno z najprzyjaźniejszych wejść w całej Koronie Gór Polski, dostępne także dla rodzin z małymi dziećmi.
Obserwatorium jest czynne w wyznaczone na stronie dni – zmienne zależnie od miesiąca. Aktualne dni i godziny sprawdzisz tutaj.
Z samego szczytu nie – jest on całkowicie zalesiony. Najlepszy punkt widokowy znajduje się ok. 10 minut od szczytu w kierunku Trzech Kopców.
Tak, najpopularniejsze warianty to: Lubomir + Łysina + Trzy Kopce (jeden dzień, dłuższa pętla) lub Mogielica + Lubomir (dwa szczyty Korony Gór Polski w jeden dzień, dwa różne starty samochodowe).
Podsumowanie – czy warto wejść na Lubomir?
Lubomir to szczyt, który udowadnia, że w polskich Beskidach „najlepsze” nie zawsze znaczy „najwyższe” czy „najbardziej panoramiczne”. Co więcej, czerwony szlak z Przełęczy Jaworzyce to idealna opcja na półdniową wycieczkę: krótkie, przyjemne podejście przez las, ścieżka dydaktyczna z prawdziwą porcją wiedzy, a na szczycie absolutnie unikalna w skali kraju atrakcja w postaci obserwatorium astronomicznego. To jedna z tych „koronowych” gór, na które bez wahania zabierzemy się jeszcze raz – tym razem na wieczorny pokaz nieba pod ciemnym, beskidzkim niebem.
Dodaj komentarz