Madera to wyspa, którą najlepiej poznaje się pieszo, a najpopularniejsze szlaki prowadzą wzdłuż levad, czyli dawnych kanałów nawadniających. Oficjalne trasy mają oznaczenie PR (od portugalskiego Pequena Rota) i numer, więc na miejscu częściej usłyszycie „PR8” niż pełną nazwę. Nie każda trasa PR to levada: PR8 i PR11 to veredy, czyli zwykłe ścieżki.
Przeszliśmy pięć najpopularniejszych tras i w tym zestawieniu porównujemy je obok siebie: długość, czas, trudność, opłatę i to, jak naprawdę się po nich idzie. Jeśli macie czas tylko na jedną, wybierzcie PR6 Levada das 25 Fontes i dołóżcie do niej krótką PR6.1 Levada do Risco, bo startują z tego samego miejsca. Na krótki spacer najlepsza jest PR11 Vereda dos Balcões, po oceaniczne widoki PR8, a po las, tunele i wodospad PR9.
Levady na Maderze – porównanie tras w tabeli
| Trasa | Długość (tam i z powrotem) | Czas wg IFCN | Nasz czas | Trudność | Start | Opłata |
|---|---|---|---|---|---|---|
| PR6 Levada das 25 Fontes | 8,6 km | 3 h | ok. 4 h | średnia | Rabaçal (ER105) | 4,50 € |
| PR6.1 Levada do Risco | 3 km | 2 h | ok. 1,5 h | łatwa | Rabaçal (ER105) | 4,50 € |
| PR8 Vereda da Ponta de São Lourenço | 8 km | 2:30 h | ok. 5 h | średnia | Baía d’Abra | 4,50 € |
| PR9 Levada do Caldeirão Verde | ok. 13 km do Caldeirão Verde (17,4 km do Caldeirão do Inferno) | 6:30 h (do Caldeirão do Inferno) | ok. 5,5 h do Caldeirão Verde | średnia | Queimadas (Santana) | 4,50 € + parking 2 €/h |
| PR11 Vereda dos Balcões | 3 km | 1:30 h | ok. 1,5 h | łatwa | Ribeiro Frio (ER103) | 4,50 € |
Opłata dotyczy osób powyżej 12 lat, dzieci do 12 lat wchodzą bezpłatnie. Dane o długości, czasie, trudności i opłatach pochodzą z oficjalnych opisów tras Visit Madeira (stan na listopad 2026). „Nasz czas” to czas z postojami na zdjęcia i odpoczynek.
Którą levadę wybrać?
- Pierwszy raz na Maderze albo jeden dzień na szlaki: PR6 + PR6.1. Obie trasy zaczynają się przy leśniczówce Rabaçal, więc w jeden dzień zobaczycie lagunę 25 źródeł i wodospad Risco.
- Mało czasu, dzieci albo słabsza kondycja: PR11 Vereda dos Balcões. Płasko, 3 km, a na końcu jeden z najpiękniejszych punktów widokowych na wyspie. Drugi łatwy wybór to PR6.1.
- Ocean i klify: PR8 Ponta de São Lourenço. Zupełnie inna Madera: sucho, skały w kolorach brązu i czerwieni, wszędzie woda.
- Las wawrzynowy, tunele i wodospad: PR9 Caldeirão Verde. Najdłuższa z tras, ale niemal płaska.
- Upał: wybierzcie PR9 albo PR11, gdzie idzie się w cieniu lasu. Na PR8 cienia prawie nie ma, więc ruszajcie wcześnie rano.
- Mgła i deszcz: w dolinie Rabaçal (PR6, PR6.1) rano często wiszą mgły. Jeśli prognoza jest kiepska, przesuńcie tę trasę na inny dzień i zamiast niej wybierzcie PR8 na suchym, wschodnim krańcu wyspy.
Szlaki PR na Maderze w skrócie
PR6 Levada das 25 Fontes – najsłynniejsza laguna
To trasa, która najczęściej trafia na listy „must see”, i rzeczywiście na to zasługuje. Z parkingu przy drodze ER105 schodzi się ok. 2 km asfaltem do leśniczówki Rabaçal (albo podjeżdża płatnym busikiem), a dalej idzie wzdłuż levady do laguny zasilanej dziesiątkami strumieni. Po drodze jest sporo kamiennych schodów i wąskich przejść, dlatego oceniamy ją jako średnią. Pełny opis PR6 Levada das 25 Fontes →
PR6.1 Levada do Risco – wodospad na rozgrzewkę
Krótka i bardzo łatwa trasa w Rabaçal: ok. 1,5 km w jedną stronę, prawie płasko, a na końcu wysoki wodospad Risco. My poszliśmy rano, kiedy busiki jeszcze nie kursowały, więc do leśniczówki zeszliśmy pieszo. Pełny opis PR6.1 Levada do Risco →
PR8 Ponta de São Lourenço – Madera jak z innej planety
Półwysep Świętego Wawrzyńca to zupełne przeciwieństwo zielonej Madery: półpustynne, wypalone słońcem skały i ocean z obu stron. Szlak kończy się przy Casa do Sardinha. Przyjedźcie wcześnie, bo parking w Baía d’Abra szybko się zapełnia, a w słońcu cienia prawie nie ma. Pełny opis PR8 Ponta de São Lourenço →
PR9 Levada do Caldeirão Verde – szlak jak w dżungli
Start w Parque Florestal das Queimadas, przy tradycyjnych domkach krytych strzechą. Dalej levada prowadzi przez las wawrzynowy, wzdłuż urwisk i przez cztery wykute w skale tunele, aż do wodospadu wpadającego do zielonego jeziorka. Prawie bez przewyższeń, ale bywa wąsko i mokro, a w tunelach przyda się latarka. Pełny opis PR9 Levada do Caldeirão Verde →
PR11 Vereda dos Balcões – najprostszy szlak na Maderze
Zaledwie 1,5 km w jedną stronę z Ribeiro Frio do punktu widokowego Balcões, z panoramą na góry i dolinę. Idealne na krótki spacer, z dziećmi albo po dłuższym szlaku dzień wcześniej. Pełny opis PR11 Vereda dos Balcões →
Opłaty, parking i bezpieczeństwo
Opłata za szlaki (SIMplifica)
Wejście na wszystkie trasy z tego zestawienia kosztuje 4,50 € od osoby powyżej 12 lat, dzieci do 12 lat nie płacą. Opłatę wnosi się online przez portal SIMplifica przed wejściem na szlak, więc załatwcie to dzień wcześniej, gdy macie internet. A na niektóre szlaki najlepiej zarezerwować bilet znacznie wcześniej, bo są ograniczenia. Potwierdzenie zapiszcie w telefonie.
Czy szlak jest otwarty?
Po ulewach i osuwiskach trasy bywają zamykane. Aktualny status każdej trasy publikuje instytut IFCN na stronie Visit Madeira. Sprawdźcie go rano w dniu wyjścia.
Parking i dojazd
| Trasa | Gdzie zaparkować | Na co uważać |
|---|---|---|
| PR6, PR6.1 | Duży, bezpłatny parking przy ER105 na płaskowyżu Paul da Serra | Do leśniczówki Rabaçal ok. 2 km asfaltem w dół albo płatnym busikiem; na powrót trzeba podejść pod górę |
| PR8 | Parking Baía d’Abra na końcu drogi za Caniçalem | Zapełnia się wcześnie rano |
| PR9 | Płatny parking w Queimadas (2 €/h) | Wąska, kręta droga dojazdowa |
| PR11 | Przy drodze ER103 w Ribeiro Frio |
Co zabrać
- Buty z dobrym bieżnikiem: kamienie na levadach są często mokre.
- Kurtkę przeciwdeszczową, nawet przy słońcu na wybrzeżu.
- Latarkę albo czołówkę na PR9 (tunele).
- Krem z filtrem, czapkę i dużo wody na PR8.
- Na wąskich odcinkach z przepaścią nie schodźcie ze szlaku i przepuszczajcie innych w szerszych miejscach.
Levady na Maderze – najczęściej zadawane pytania
Tak. Wejście na PR6, PR6.1, PR8, PR9 i PR11 kosztuje 4,50 € od osoby powyżej 12 lat. Opłatę wnosi się online przez portal SIMplifica.
PR11 Vereda dos Balcões i PR6.1 Levada do Risco: po ok. 3 km tam i z powrotem, prawie bez przewyższeń.
Tak. Obie trasy zaczynają się przy leśniczówce Rabaçal, więc łatwo przejść je jednego dnia.
Tak, przyda się w tunelach wykutych w skale. Wystarczy czołówka albo latarka w telefonie.
Szlaki są otwarte przez cały rok, jeśli IFCN ich nie zamknie. Na popularnych trasach warto zacząć wcześnie rano, przed tłumami. O tym, jak wygląda wyspa poza sezonem, piszemy w tekście Madera w marcu.
Podsumowanie
Jeśli macie na Maderze kilka dni, połączcie trzy zupełnie różne krajobrazy: Rabaçal (PR6 i PR6.1), las wawrzynowy na PR9 i ocean na PR8. PR11 zostawcie na luźniejsze popołudnie. Więcej pomysłów na wyjazd znajdziecie w naszym Przewodniku po Maderze, a po szlaku zajrzyjcie do tekstu o tym, co zjeść na Maderze.
Dodaj komentarz