Zwierzyniec – atrakcje. Co warto zobaczyć w sercu Roztocza?

Zwierzyniec to jedno z tych miejsc, które bardzo dobrze oddają charakter Roztocza. Nie ma tutaj monumentalnego rynku ani długiej listy muzeów do odhaczenia. Są za to lasy, woda, zabytki związane z Zamoyskimi, niewielki browar i szlaki, na które można ruszyć praktycznie prosto z miasta. Jeżeli zastanawiacie się, jakie atrakcje ma Zwierzyniec i co warto tutaj zobaczyć, spokojnie można zaplanować cały dzień, a jeszcze lepiej zatrzymać się na dłużej i potraktować miasto jako bazę wypadową na Roztocze.

Najbardziej znany jest oczywiście Kościół na Wodzie, ale naszym zdaniem zatrzymywanie się tylko przy nim byłoby sporym błędem. Kilkanaście minut spaceru wystarczy, żeby znaleźć się przy zabytkowym browarze, Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym Roztoczańskiego Parku Narodowego albo wejść na ścieżki prowadzące w stronę Stawów Echo. A gdy dorzucimy do tego Piaseczną Górę, Bukową Górę czy rowerową wycieczkę w stronę Florianki, szybko okazuje się, że Zwierzyniec nie jest przystankiem na godzinę, tylko jednym z najlepszych punktów wypadowych na Roztoczu.

Zwierzyniec – najważniejsze informacje przed zwiedzaniem

Ile czasu przeznaczyć? Na samo centrum Zwierzyńca wystarczą około 3–4 godziny. Jeżeli chcecie dorzucić Stawy Echo i jeden ze szlaków, warto zarezerwować cały dzień.

Dla kogo? Dla osób lubiących spokojne zwiedzanie, naturę, spacery, rowery oraz miejsca, w których historia miesza się z przyrodą.

Jak zwiedzać? Centrum najlepiej pieszo. Na dalsze trasy świetnie sprawdzi się rower.

Najlepsza baza wypadowa? Zwierzyniec jest bardzo dobrym punktem startowym do poznawania Roztoczańskiego Parku Narodowego oraz dalszych części Roztocza.

Krótka historia Zwierzyńca – skąd właściwie wzięła się ta nazwa?

Historia Zwierzyńca jest nierozerwalnie związana z rodziną Zamoyskich. Pod koniec XVI wieku Jan Zamoyski kupił dobra szczebrzeskie i w otoczonych lasami terenach urządził swoją rezydencję. W części puszczy powstał ogrodzony teren, w którym trzymano zwierzęta – między innymi żubry i łosie. To właśnie od owego „zwierzyńca” swoją nazwę otrzymała późniejsza miejscowość.

W kolejnych stuleciach Zwierzyniec przekształcił się w ważny ośrodek Ordynacji Zamojskiej. Powstały tutaj budynki administracyjne, browar i inne zakłady, a miejscowość zaczęła pełnić także funkcję letniskową. Do dziś można znaleźć sporo śladów tej historii, choć trzeba wiedzieć, gdzie patrzeć. I właśnie to podoba nam się w Zwierzyńcu najbardziej. Na pierwszy rzut oka jest spokojnym, zielonym miasteczkiem. Dopiero podczas spaceru zaczynają pojawiać się kolejne elementy dawnego założenia Zamoyskich.

Zwierzyniec – atrakcje, które warto zobaczyć

1. Kościół na Wodzie – symbol Zwierzyńca

Kościół św. Jana Nepomucena, powszechnie nazywany Kościołem na Wodzie lub Kościołem na Wyspie, stoi na niewielkiej wyspie pośrodku Stawu Kościelnego. I trzeba przyznać – trudno o bardziej fotogeniczne miejsce. Biała bryła kościoła odbijająca się w wodzie, drewniany most prowadzący na wyspę i otaczające staw drzewa tworzą jeden z najbardziej charakterystycznych widoków całego Roztocza. Świątynię wzniesiono w latach 1741–1747 z fundacji Tomasza Antoniego i Teresy Zamoyskich. Początkowo pełniła funkcję kaplicy związanej z rezydencją ordynatów. Warto obejść Staw Kościelny dookoła, bo z przeciwnej strony kościół prezentuje się zupełnie inaczej niż bezpośrednio przy wejściu.

2. Staw Kościelny i Zwierzyńczyk

Sam Kościół na Wodzie to tylko część większego założenia. Warto przejść się po okolicy Stawu Kościelnego i zajrzeć również do Zwierzyńczyka, czyli odtworzonego fragmentu dawnego założenia pałacowo-ogrodowego Zamoyskich.

Historia tego miejsca sięga czasów pierwszej rezydencji Jana Zamoyskiego. Przez stulecia układ ogrodów, kanałów i stawów wielokrotnie się zmieniał, a część dawnych elementów z czasem zanikła. Współczesny Zwierzyńczyk jest próbą przywrócenia historycznego charakteru tej części miasta. Nie jest to atrakcja, na którą trzeba rezerwować pół dnia. To raczej miejsce na spokojny spacer między kolejnymi punktami Zwierzyńca. I właśnie dlatego dobrze pasuje do charakteru miasteczka.

3. Browar Zwierzyniec

Kilka minut spaceru od Kościoła na Wodzie znajduje się kolejny symbol miasta – Browar Zwierzyniec.

Browar powstał na początku XIX wieku i był jednym z zakładów związanych z działalnością Ordynacji Zamojskiej. Zabytkowy kompleks z charakterystycznym kominem bardzo dobrze wpisuje się w krajobraz tej części miasta. Sam budynek browaru figuruje również w rejestrze zabytków. Najciekawsze jest jednak to, że browar nadal działa i można go zwiedzać. Trasa prowadzi między innymi przez warzelnię i pomieszczenia związane z procesem produkcji. Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem i wymaga wcześniejszej rezerwacji.

Godziny otwarcia:

•  kwiecień, maj, czerwiec, październik – piątek – niedziela 10:00- 16:00
•  wakacje – wtorek – niedziela 10:00- 18:00
•  wrzesień – czwartek – niedziela 10:00- 16:00

Bilety:

• bilet normalny – 37 zł
• bilet ulgowy – 22 zł 

Rezerwacji należy dokonać najpóźniej dzień przed wizytą.

Jeżeli nie planujecie zwiedzania wnętrza, i tak warto przejść w tę część Zwierzyńca. Zabytkowy kompleks browaru jest jednym z miejsc, które najbardziej przypominają o przemysłowej przeszłości miasta.

4. Pałac Plenipotenta

Tuż obok browaru znajduje się Pałac Plenipotenta, czyli dawna rezydencja zarządcy Ordynacji Zamojskiej. Budynek powstał pod koniec XIX wieku i należy do najładniejszych zabytków świeckich Zwierzyńca.

Obecnie mieści się tutaj Dyrekcja Roztoczańskiego Parku Narodowego, dlatego nie należy traktować pałacu jak klasycznego muzeum udostępnionego do swobodnego zwiedzania. Warto jednak zobaczyć go z zewnątrz podczas spaceru pomiędzy browarem a Ośrodkiem Edukacyjno-Muzealnym. To właśnie w tej części Zwierzyńca najlepiej widać, jak mocno historia miasta związana jest z Zamoyskimi.

5. Ośrodek Edukacyjno-Muzealny Roztoczańskiego Parku Narodowego

Jeżeli planujecie wejść na szlaki Roztoczańskiego Parku Narodowego, dobrze wcześniej zajrzeć do Ośrodka Edukacyjno-Muzealnego RPN przy ul. Plażowej 3. To coś więcej niż muzeum. Ośrodek został pomyślany jako swoista brama do Parku. W jego pobliżu rozpoczynają się ścieżki poznawcze oraz trasy prowadzące w głąb Roztoczańskiego Parku Narodowego.

W środku można zobaczyć ekspozycje przyrodnicze poświęcone Roztoczu, a tuż obok działa Punkt Informacji Turystycznej RPN. Jeżeli nie macie jeszcze dokładnego planu na dalszą część dnia, właśnie tutaj warto zapytać o aktualny stan szlaków, bilety oraz ewentualne czasowe zamknięcia.

Godziny otwarcia:

•  kwiecień – październik – wtorek-niedziela 09:00- 17:00
•  listopad – marzec – poniedziałek-piątek 09:00- 15:00

Bilety:

• bilet normalny – 20 zł – wszystkie wystawy, 8 zł – tylko wystawy czasowe
• bilet ulgowy – 10 zł – wszystkie wystawy, 4 zł – tylko wystawy czasowe

Rezerwacji na wystawy można dokonać online.

6. Pomnik szarańczy – najbardziej nietypowa atrakcja Zwierzyńca

Zwierzyniec ma też atrakcję znacznie mniej oczywistą. To pomnik szarańczy. Nie jest wielki i łatwo przejść obok niego bez zwrócenia uwagi, ale historia stojąca za nim jest naprawdę ciekawa.

Według informacji Urzędu Miejskiego w Zwierzyńcu pomnik pochodzi z 1711 roku i upamiętnia walkę z plagą szarańczy. Lokalny samorząd przedstawia go jako jedyny taki pomnik na świecie. Właśnie za takie drobiazgi lubimy niewielkie miejscowości. Czasem niepozorny kamień stojący przy drodze ma ciekawszą historię niż atrakcja opisana na trzech stronach przewodnika.

7. Stawy Echo – jedna z największych atrakcji Zwierzyńca

Kilka minut od centrum zaczyna się już zupełnie inny Zwierzyniec. Stawy Echo znajdują się na terenie Roztoczańskiego Parku Narodowego i są jednym z najpopularniejszych miejsc w jego okolicy. Kompleks powstał na rozlewisku strumienia Świerszcz. Wzdłuż stawów prowadzą drewniane pomosty, są platformy widokowe, a przy stawach znajduje się również kąpielisko. Teren częściowo przystosowano do potrzeb osób poruszających się na wózkach. To świetne miejsce zarówno na spokojny spacer, jak i na rozpoczęcie dalszej wędrówki.

8. Piaseczna Góra – krótki szlak ze Zwierzyńca

Jeżeli po spacerze nad Stawami Echo nadal macie ochotę na trochę ruchu, bardzo ciekawym przedłużeniem wycieczki jest Piaseczna Góra. Ścieżka rozpoczyna się przy Stawach Echo i prowadzi przez sosnowy las do punktu widokowego, z którego można spojrzeć na zachodnią część Zwierzyńca oraz okoliczne wzgórza.

Trasa ma około 3,2 km, a jej przejście zajmuje mniej więcej 1,5 godziny. Ścieżka prowadzi następnie z powrotem w stronę historycznej części Zwierzyńca. To bardzo fajny sposób na połączenie kilku atrakcji w jedną pętlę.

9. Bukowa Góra – dla tych, którzy chcą wejść głębiej w RPN

Drugim bardzo popularnym kierunkiem ze Zwierzyńca jest Bukowa Góra. Ścieżka rozpoczyna się przy Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym RPN i prowadzi przez obszar ochrony ścisłej Bukowa Góra w stronę miejscowości Sochy. Trasa ma około 2,6 km, ale nie należy sugerować się samym dystansem. Pojawiają się na niej schody i wyraźne podejście, dlatego wymaga więcej wysiłku niż spacer po centrum czy przejście nad Stawy Echo.

Jeżeli macie tylko jeden dzień w Zwierzyńcu, wybralibyśmy Piaseczną Górę albo Bukową Górę, zamiast próbować zaliczyć obie na szybko. Roztocze zdecydowanie lepiej smakuje bez pośpiechu.

10. Florianka – najlepiej na rowerze

Florianka znajduje się około 7 km na południe od Zwierzyńca, wśród lasów Roztoczańskiego Parku Narodowego. Dawniej była związana z gospodarką Ordynacji Zamojskiej, natomiast obecnie stanowi jeden z terenowych ośrodków działalności edukacyjnej RPN. To również jeden z naszych ulubionych pomysłów na aktywne poznawanie Roztocza. Można wsiąść na rower i ruszyć ze Zwierzyńca przez las. W okolicy Florianki znajduje się również Ośrodek Hodowli Zachowawczej konika polskiego, gdzie możecie zobaczyć pasące się koniki.

11. Spływ kajakowy Wieprzem

Zwierzyniec i okolice to nie tylko chodzenie. Jednym z najpopularniejszych sposobów aktywnego poznawania tej części Roztocza są spływy kajakowe Wieprzem.

W okolicy funkcjonują różne warianty tras i przystanie kajakowe, dlatego długość spływu można dopasować do czasu oraz doświadczenia. Samorząd Zwierzyńca wymienia kajaki obok szlaków pieszych, rowerowych i innych aktywnych form wypoczynku jako jedną z ważniejszych propozycji dla odwiedzających gminę.

Jeżeli przyjeżdżacie na kilka dni, jeden dzień na rowerze, jeden na szlaku i kilka godzin w kajaku tworzą naprawdę dobry roztoczański zestaw.

12. Zalew Rudka

Jeżeli odwiedzacie Zwierzyniec latem, możecie zajrzeć także nad Zalew Rudka. To miejsce zdecydowanie bardziej rekreacyjne niż historyczne. Dobrze sprawdzi się wtedy, gdy po całym dniu chodzenia chcecie po prostu odpocząć nad wodą.

Dzisiejszy zalew powstał w miejscu dawnego stawu tartacznego i jest kolejnym przykładem tego, jak mocno historia Zwierzyńca związana była z wodą i działalnością Ordynacji Zamojskiej. Jeżeli jednak macie tylko kilka godzin, w pierwszej kolejności postawilibyśmy na Kościół na Wodzie, historyczne centrum i Stawy Echo.

Zwierzyniec w jeden dzień – gotowy plan zwiedzania

Jeżeli macie tylko jeden dzień, naszym zdaniem najlepiej połączyć zabytkową część miasta z jedną dłuższą atrakcją przyrodniczą.

• 9:00 – Kościół na Wodzie i Staw Kościelny
• 9:45 – Zwierzyńczyk i zabudowania dawnej Ordynacji
• 10:30 – Browar Zwierzyniec i Pałac Plenipotenta
• 12:00 – Ośrodek Edukacyjno-Muzealny RPN
• 13:00 – przerwa na obiad
• 14:00 – Stawy Echo
• 15:00 – Piaseczna Góra lub Bukowa Góra
• 17:00 – Florianka rowerem
• 19:00 – Powrót do Zwierzyńca

Gdzie zjeść w Zwierzyńcu?

Po kilku godzinach spacerowania po Zwierzyńcu i okolicznych szlakach zdecydowanie przychodzi czas na coś konkretnego. My podczas naszego pobytu wybraliśmy restaurację Smak Roztocza przy ul. Kolejowej 2 i jest to miejsce, które możemy Wam polecić. Jeśli więc zastanawiacie się, gdzie zjeść w Zwierzyńcu, warto wziąć je pod uwagę podczas planowania dnia. Zjedliśmy polecany Zapiekaniec Roztoczański oraz Przysmak Roztocza. My wyszliśmy najedzeni i zadowoleni, dlatego bez problemu dopisujemy Smak Roztocza do naszych sprawdzonych adresów na Roztoczu.

Zwierzyniec – gdzie zaparkować?

Jeżeli planujecie szlaki Roztoczańskiego Parku Narodowego, jednym z najwygodniejszych miejsc jest parking przy Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym RPN. Drugi parking znajduje się bezpośrednio przy Stawach Echo. Jest niestrzeżony i od kwietnia do października płatny 5 zł za godzinę. W centrum znajdziecie również kilka płatnych parkingów. Lokalizacje parkingów zostały zamieszczone na mapie poniżej.

Jeżeli planujecie kilka godzin chodzenia po centrum, nie ma większego sensu przestawiać samochodu pomiędzy każdą atrakcją. Zwierzyniec najlepiej zwiedza się pieszo. Auto przyda się dopiero wtedy, gdy chcecie później ruszyć dalej w stronę innych miejsc na Roztoczu.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Zwierzyńca?

Jeżeli interesuje Was tylko centrum i najważniejsze zabytki, 3–4 godziny powinny wystarczyć. Na centrum plus Stawy Echo warto przeznaczyć około pół dnia. Jeżeli dokładacie Piaseczną Górę, Bukową Górę albo zwiedzanie browaru, najlepiej zarezerwować pełny dzień.

A jeżeli chcecie potraktować Zwierzyniec jako bazę do dalszych wycieczek po Roztoczu, spokojnie można zostać tutaj na kilka dni. I właściwie dopiero wtedy zaczyna się prawdziwa zabawa.

Czy Zwierzyniec nadaje się na wyjazd z dziećmi?

Tak, szczególnie jeżeli nie planujecie od razu najdłuższych szlaków. Kościół na Wodzie, spacer po centrum, Ośrodek Edukacyjno-Muzealny oraz Stawy Echo można łatwo połączyć w rodzinny dzień. Stawy Echo są częściowo przystosowane do potrzeb osób o ograniczonej mobilności, a drewniane pomosty tworzą wygodną trasę spacerową. Przy wejściu na dłuższe ścieżki warto już sprawdzić przewyższenia i długość konkretnej trasy. Bukowa Góra będzie zdecydowanie bardziej wymagająca niż spacer nad stawami.

Zwierzyniec – mapa atrakcji

Co zobaczyć w okolicy Zwierzyńca?

Zwierzyniec najlepiej potraktować jako początek większej podróży po Roztoczu. W kolejnych dniach warto ruszyć między innymi w stronę Krasnobrodu, Józefowa i Suśca. To właśnie tam czekają kamieniołomy, kolejne punkty widokowe, rezerwaty przyrody, szumy i wodospady. Jeżeli natomiast po kilku dniach w lesie zatęsknicie za zabytkami, bardzo dobrym kierunkiem będzie Zamość. Połączenie Zamościa i Roztocza bardzo dobrze sprawdza się podczas dłuższego weekendu.

Zwierzyniec – czy warto?

Zdecydowanie warto dać Zwierzyńcowi więcej czasu niż tylko szybki postój przy Kościele na Wodzie. To właśnie połączenie historii i natury sprawia, że miejscowość jest tak ciekawa. W ciągu kilku godzin można zobaczyć zabytki związane z Zamoyskimi, przejść obok działającego browaru, zajrzeć do Ośrodka Edukacyjno-Muzealnego, a chwilę później znaleźć się na drewnianych pomostach pośród lasów Roztoczańskiego Parku Narodowego. I nie trzeba przy tym spędzać połowy dnia w samochodzie.

Zwierzyniec jest niewielki, zielony i bardzo spacerowy. Dla nas właśnie takie miejsca są najlepszą bazą na kilka dni – rano można ruszyć na szlak, po południu wrócić do miasta, a następnego dnia wyciągnąć rowery i pojechać zupełnie inną trasą. Jeżeli więc planujecie pierwszą podróż na Roztocze, Zwierzyniec zdecydowanie warto umieścić wysoko na liście.

FAQ – najczęstsze pytania o Zwierzyniec